Obowiązki pracownika i odpowiedzialność za ich naruszenie

Kodeks pracy, określając uprawnienia pracownika, wiąże je z obowiązkami ciążącymi na pracowniku. Każdy pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie, przestrzegać dyscypliny pracy oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy. W szczególności k.p. podkreśla, że pracownik powinien przestrzegać czasu pracy i wykorzystywać go w sposób efektywny, dążyć do uzyskiwania jak najlepszych wyników w pracy i przejawiać odpowiednią inicjatywę, dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie itp. Bardziej szczegółowo obowiązki pracownika i zakładu pracy określane są zwykle w regulaminach pracy. Pracownikom, którzy wykonują wzorowo swą pracę, mogą być przyznawane nagrody i wyróżnienia (np. nagrody pieniężne, pochwały pisemne). Za naruszanie porządku i dyscypliny pracy w uspołecznionych zakładach pracy przewiduje k.p. kary (np. kary upomnienia, nagany, niekiedy kary pieniężne).